เทคนิคการสอน 5e

ขบวนการฝึกสอนแบบสืบเสาะหาความรอบรู้ เทคนิคการสอน 5e (Inquiry) 5Es ประกอบด้วยวิธีการที่สำคัญ ดังต่อไปนี้

เทคนิคการสอน 5e
1. ขั้นสร้างการฝักใฝ่ (engagement) เป็นการนำเข้าสู่บทเรียนหรือเรื่องที่ใส่ใจ ซึ่งอาจเกิดขึ้นเองจากความสงสัย หรืออาจขึ้นต้นจากความเอาใจใส่ของตัวนักศึกษาเอง หรือเกิดจากการอภิปรายในกลุ่ม เหตุที่น่าศึกษาอาจมาจากเรื่องราวที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในช่วงเวลานั้น หรือเป็นเหตุ ที่เชื่อมโยงกับความรู้เดิมที่เพิ่งเรียนมาแล้ว เป็นตัวกระตุ้นให้นักศึกษาสร้างปริศนา เจาะจงสาระสำคัญที่จะศึกษาเล่าเรียนในกรณีที่ยังไม่มีประเด็นใดน่าศึกษา ผู้สอนอาจให้เล่าเรียนจากสื่อต่างๆ หรือเป็นผู้กระตุ้น ด้วยการเสนอประเด็นขึ้นมาก่อน แต่ไม่ควรบังคับให้เด็กนักเรียนยอมรับประเด็นหรือคำถามที่คุณครูกำลังเอาใจจดจ่อเป็นเรื่องที่จะใช้เรียนรู้ ครั้นเมื่อมีคำถามที่น่ารู้ พร้อมกับเด็กนักเรียนส่วนใหญ่ยอมรับให้เป็นประเด็น ที่ประสงค์เล่าเรียนจึงร่วมกันกำหนดขอบเขตพร้อมด้วยแจกแจงรายละเอียดของเรื่องที่จะทำความเข้าใจให้มีความแน่ชัดยิ่งขึ้น อาจรวมทั้งการสั่งสมความเข้าใจความชำนาญเดิม หรือความรอบรู้จากแหล่งต่างๆ ที่จะ ช่วยให้นำไปสู่ความรู้ความเข้าใจเรื่อง หรือประเด็นที่จะทำความเข้าใจมากขึ้น และมีแผนการที่ใช้ในการพิจารณาอย่างหลายหลาก

2. ขั้นสำรวจหากับค้นหา (exploration) ครั้นเมื่อทำความเข้าใจในประเด็นหรือคำถามที่สนใจจะเล่าเรียนอย่างแน่นอนแล้ว ก็มีการวางแผนกำหนดแบบแผนการสังเกต ตั้งสมมุติฐาน กำหนดทางเลือกที่เป็นไปได้ ลงมือปฏิบัติเพื่อที่จะเก็บเก็บข้อมูล ข้อสนเทศ หรือการเกิดต่าง ๆ กระบวนการตรวจสอบอาจทำได้หลายแนวทาง อาทิเช่น ทำการทดลอง ทำกิจกรรมภาคสนาม การใช้computerเพื่อที่จะช่วยสร้างภาวะจำลอง (simulation) การเรียนรู้หาข้อมูลจากเอกสารอ้างอิงหรือจากแหล่งข้อมูลต่างๆ เพื่อจะให้ได้มาซึ่งข้อมูลอย่างพอเพียงที่จะใช้ในขั้นต่อไป

3. ขั้นไขความพร้อมด้วยลงข้อสรุป (explanation) ครั้นเมื่อได้ข้อมูลอย่างพอจากการสำรวจตรวจสอบแล้ว จึงนำข้อมูล ข้อสนเทศที่ได้มาพินิจพิเคราะห์ แปลผล สรุปผล พร้อมกับนำเสนอผลที่ได้ในรูปต่างๆ อาทิเช่น ชี้แจงสรุป สร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ หรือวาดรูป สร้างตาราง ฯลฯ การค้นพบในขั้นนี้อาจเป็นไปได้หลายทาง ตัวอย่างเช่น ส่งเสริมสมมติฐานที่ตั้งไว้โต้แย้งกับสมมติฐานที่ตั้งไว้ หรือไม่เกี่ยวข้องกับประเด็นที่ได้กำหนดไว้ แต่ผลที่ได้จะอยู่ในรูปใดก็สามารถสร้างความรอบรู้พร้อมกับช่วยให้เกิดการศึกษาเล่าเรียนได้

4. ขั้นแพร่ขยายความรอบรู้ (elaboration) เป็นการนำความรอบรู้ที่สร้างขึ้นไปเชื่อมโยงกับความรอบรู้เดิมหรือหลักการที่ได้ค้นคว้าเพิ่มเติมหรือนำแบบจำลองหรือข้อสรุปที่ได้ไปใช้ชี้แจงสภาวการณ์หรือเหตุการณ์อื่น ถ้าใช้ไขความเหตุการณ์ต่างๆ ได้มาก็แสดงว่าข้อจำกัดน้อย ซึ่งก็จะช่วยให้เชื่อมโยงกับเรื่องต่างๆ พร้อมกับทำให้เกิดความรอบรู้กว้างขึ้น

5. ขั้นประมาณ (evaluation)เป็นการประเมินค่าการเรียนด้วยขั้นตอนต่างๆ ว่าผู้เรียนมีวิชาความรู้อะไรบ้าง เช่นใดและมากน้อยเพียงใด จากขั้นนี้จะนำไปสู่การนำความเข้าใจ ไปนำมาใช้ในเรื่องอื่นๆ การนำความรอบรู้หรือแบบจำลองไปใช้อธิบายหรือนำมาใช้กับเหตุการณ์หรือเรื่องอื่นๆ จะนำไปสู่ข้อโต้เถียงหรือข้อจำกัดซึ่งก่อให้เป็นประเด็นหรือข้อสงสัย หรือปัญหาที่จะต้องสำรวจพิจารณาต่อไป ทำให้เกิดเป็นขบวนการที่ต่อเนื่องกันไปเรื่อยๆ จึงเรียกว่า inquiry cycle ขบวนการสืบเสาะหาวิชาความรู้จึงช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนทั้งสาระหลัก พร้อมกับหลักการ แนวความคิด ตลอดจนการลงมือกระทำเพื่อให้ให้ได้ความรอบรู้ซึ่งจะเป็นพื้นฐานในการเล่าเรียนต่อไป